De Nederlandse fabrikant PAL-V heeft een belangrijke stap gezet richting serieproductie van zijn Liberty. Het bedrijf uit Raamsdonksveer heeft Europese Production Organisation Approval gekregen. Die POA betekent dat PAL-V luchtvaartproducten mag vervaardigen onder de regels van EASA en dat de productieorganisatie aan de daarvoor geldende eisen voldoet.
Dat klinkt als het eindstation van een lang certificeringstraject, maar dat is het niet. De Liberty is nog niet volledig luchtvaartkundig typegecertificeerd. De nieuwe erkenning gaat over de organisatie en kwaliteit van de productie. Het typecertificaat gaat over het ontwerp van het voertuig zelf en de vraag of dat aan alle luchtwaardigheidseisen voldoet.
Juist dat onderscheid is belangrijk bij een voertuig dat tegelijk auto en luchtvaartuig wil zijn. PAL-V moest aan twee regelwerelden voldoen. In maart kreeg het bedrijf van de RDW al een Initial Assessment waarmee het als gecertificeerd automotive fabrikant werd erkend voor de productie van typegoedgekeurde, straatlegale voertuigen volgens Europese regels.
Met de luchtvaartkundige productie-erkenning zijn de voorwaarden om op industriële schaal te kunnen bouwen verder ingevuld. PAL-V zegt dat het nu zowel aan de automotive als aan de luchtvaartzijde over de noodzakelijke productie-erkenningen beschikt. Het resterende grote dossier is de volledige typecertificering van de Liberty voor gebruik in de lucht.
Topman Robert Dingemanse zegt dat het bedrijf met EASA een traject van ongeveer achttien maanden heeft afgesproken om dat typecertificaat af te ronden. Als dat schema wordt gehaald, zou de Liberty in 2028 volledig goedgekeurd kunnen vliegen. Eerdere planningen van PAL-V schoven meerdere keren op, dus het blijft verstandig die termijn als doelstelling en niet als gegarandeerde datum te zien.
De Liberty is technisch geen auto die vanuit stilstand verticaal opstijgt. Het voertuig vliegt als een autogyro, ook gyrokopter genoemd. De rotor wordt tijdens de vlucht door de langsstromende lucht aangedreven en voor het opstijgen is een startbaan nodig. Daarmee wijkt het concept duidelijk af van elektrische eVTOL-projecten die juist op verticale start en landing mikken.
Op de weg rijdt de Liberty op drie wielen. Voor de overgang naar vliegmodus worden rotor en staartconstructie uitgeklapt. Volgens AutoWeek duurt die transformatie ongeveer vijf minuten. In de lucht wordt een bereik van circa 400 tot 500 kilometer genoemd.
Voor dagelijkse automobilisten blijft de praktische bruikbaarheid voorlopig beperkt. Je kunt niet vanuit een woonstraat opstijgen en voor vliegen blijven luchtvaartregels, geschikte locaties, weersomstandigheden en pilootbevoegdheden relevant. Het concept richt zich daarom niet alleen op particuliere kopers, maar ook op professionele toepassingen waarbij snel wisselen tussen weg en lucht voordeel kan geven.
PAL-V presenteert onder meer hulpdiensten, specialisten en organisaties die afgelegen locaties moeten bereiken als mogelijke gebruikers. Het voordeel zit dan niet in letterlijk van voordeur naar voordeur vliegen, maar in één voertuig dat na een vlucht zonder overslag verder over de weg kan.
Het bedrijf zegt dat het al voldoende reserveringen heeft om de eerste drie productiejaren te vullen. Dat is commercieel interessant, maar daadwerkelijke levering op grote schaal blijft afhankelijk van de afronding van de typecertificering en de verdere opbouw van productiecapaciteit.
De nieuwe POA is daardoor vooral een industriële mijlpaal: PAL-V mag nu volgens de Europese luchtvaartregels produceren en heeft aan beide kanten van zijn dubbele identiteit een erkende productieorganisatie. De volgende beslissende stap is niet een nieuw prototype, maar het definitieve luchtvaartkundige typecertificaat.
Als dat binnen de door PAL-V genoemde achttien maanden lukt, komt de Liberty eindelijk in de fase waarin klanten niet alleen een demonstratiemodel of reservering zien, maar een gecertificeerd voertuig dat daadwerkelijk als auto én luchtvaartuig mag worden gebruikt.
