Een bestuurder die tijdens het rijden buiten bewustzijn raakt: de kans is klein, maar de gevolgen zijn groot. Voor een bijrijder is het essentieel om te weten hoe je ingrijpt. Het doel is simpel: iedereen aan boord veilig tot stilstand brengen. De eerste stap is direct de gevarenlichten aanzetten, zodat andere weggebruikers zien dat er iets mis is. Daarna moet de auto zo snel en veilig mogelijk naar de kant.
Staat de cruisecontrol aan, schakel die dan uit met een knop op het stuur of een hendel erachter. Vervolgens moet de auto tot stilstand worden gebracht. Dat kan door voorzichtig aan de mechanische handrem te trekken. Te hard rukken is gevaarlijk: de auto kan slippen of zelfs achterstevoren komen te staan. Een elektrische handrem werkt ook als noodrem. De bijrijder moet de schakelaar tijdens het rijden ingedrukt houden tot de auto stilstaat.
Bij veel elektrische en hybride auto’s biedt de B-stand of L-stand uitkomst. Door de automaat van D naar B te zetten, remt de auto sterker af zodra het gaspedaal wordt losgelaten. De B-stand is oorspronkelijk bedoeld voor extra afremming en het terugwinnen van energie. Dit maakt hem ook geschikt om snelheid te verliezen in een noodsituatie.
Moderne auto’s kunnen de bijrijder te hulp schieten. Steeds meer nieuwe modellen hebben systemen die herkennen wanneer een bestuurder niet meer in staat is om zelf te rijden. Een camera in het interieur controleert voortdurend of de bestuurder alert is, onder meer aan de hand van de ogen en de positie van het hoofd. Ook sensoren in het stuur stellen vast of er daadwerkelijk wordt gestuurd. Als het systeem merkt dat de bestuurder niet reageert, kan de auto zelfstandig actie ondernemen. Afhankelijk van het model vermindert de auto vaart, verlaat de rijbaan en stuurt gecontroleerd naar de vluchtstrook. Daar wordt het voertuig tot stilstand gebracht. Sommige auto’s nemen daarbij automatisch contact op met de hulpdiensten.
Deze rijhulpsystemen zijn handig, maar kunnen ambulances in de weg zitten. Dat is een keerzijde van de technologie. Toch wegen de voordelen zwaar: ze kunnen een auto veilig aan de kant zetten nog voordat de bijrijder heeft gereageerd. Voor elektrische auto’s geldt daarnaast dat ze stil zijn en daardoor een risico vormen voor voetgangers en fietsers. Dat maakt een gecontroleerde noodstop extra belangrijk.
De kern blijft: ken de bediening van de auto waarin je meerijdt. Waar zit de gevarenlichtschakelaar, hoe werkt de cruisecontrol, waar zit de elektrische handrem en heeft de auto een B-stand? In een noodsituatie is er geen tijd om het boekje te lezen. Een bijrijder die weet wat te doen, kan het verschil maken tussen een ongeluk en een veilige stop.
