Automobilisten passen hun snelheid op de snelweg niet aan, ondanks de sterk gestegen brandstofprijzen. Dat blijkt uit een analyse van Flitsmeister, dat op verzoek van het AD de snelheid van honderdduizenden auto's op rijkswegen onderzocht. Op geen enkel onderzocht traject was een daling van de gemiddelde snelheid merkbaar.
Flitsmeister bekeek de gemiddelde snelheid in beide richtingen op drie trajecten: de A2 tussen knooppunt Everdingen en knooppunt Deil, de A7 tussen Heerenveen en Groningen en de A73 tussen Nijmegen en Venlo. Overdag ligt de gemiddelde snelheid iets boven de 100 kilometer per uur. Na zeven uur 's avonds, wanneer de maximumsnelheid op veel snelwegen wordt verhoogd, stijgt die naar ongeveer 120 kilometer per uur. Dat patroon is op alle onderzochte wegvakken zichtbaar.
Volgens Flitsmeister-directeur Jorn de Vries geven de data een betrouwbaar beeld van het rijgedrag op de Nederlandse snelwegen. «We hebben drie miljoen gebruikers, dat zijn een op de drie automobilisten, en dat zijn echt niet allemaal hardrijders», zegt hij. «Rijkswaterstaat gebruikt onze data ook voor informatie over files. Op de trajecten die we onderzochten, gaat het om vele honderdduizenden autosnelheden.»
De observatie heeft betrekking op gebruikers van de Flitsmeister-app, maar de steekproef is groot genoeg om een representatief beeld te geven. Rijkswaterstaat maakt voor file-informatie eveneens gebruik van de gegevens, wat de betrouwbaarheid onderstreept. De onderzochte trajecten beslaan samen een aanzienlijk deel van het hoofdwegennet, van de A2 in Midden-Nederland tot de A7 in het noorden en de A73 in het zuidoosten.
De uitkomsten zijn opvallend omdat verwacht zou kunnen worden dat automobilisten bij hoge brandstofprijzen zuiniger gaan rijden. Een lagere snelheid leidt doorgaans tot een lager verbruik en dus tot lagere kosten per kilometer. Toch blijkt daar in de praktijk niets van: de gemiddelde snelheid blijft stabiel, ongeacht de prijs aan de pomp.
Voor de analyse is geen onderscheid gemaakt naar type brandstof of voertuig. De data laten alleen zien dat weggebruikers op de onderzochte snelwegtrajecten niet massaal hun snelheid verlagen. Of dat komt doordat de kosten geen rol spelen bij de snelheidskeuze, of doordat andere factoren zoals reistijd zwaarder wegen, blijkt niet uit het onderzoek.
Flitsmeister is vooral bekend van zijn app die bestuurders waarschuwt voor flitsers en trajectcontroles. Het bedrijf verzamelt daarnaast anonieme snelheidsgegevens van zijn gebruikers. Die gegevens worden onder meer door Rijkswaterstaat gebruikt voor verkeersinformatie. De analyse voor het AD is een van de eerste keren dat de data specifiek worden ingezet om het effect van brandstofprijzen op rijgedrag te meten.
De conclusie is duidelijk: ondanks de hoge kosten aan de pomp blijft de Nederlandse automobilist op de snelweg ongeveer even hard rijden als voorheen. De gemiddelde snelheid overdag schommelt rond de 100 kilometer per uur, 's avonds rond de 120 kilometer per uur. Van een breed gedragen snelheidsverlaging als reactie op dure brandstof is op de onderzochte trajecten geen sprake.
2